Weer dagelijks met de motor op pad...
door Dick Zwaan

** Onderaan de pagina ook Deel II, het vervolgverhaal van Dick **

Dick Zwaan
Dick Zwaan

Een korte (motor)terugblik van voor m'n (bedrijfs)ongeval
Gedurende m'n hele jeugd heeft alles wat met motoren te maken had een grote rol gespeeld.
Velen zullen zich hierin wel in herkennen. Je begint met een Solex en langzamerhand na de geschakelde brommers kom je met motoren in aanraking. In mijn tijd was dit beperkt tot merken als CZ en JAWA. Meer kon je je tijdens de lagere school periode niet veroorloven. Nadat het bestedingspatroon wat ruimer werd brak het meer serieuze crosstijdperk aan. De eerste punten werden gescoord in de 50cc klasse met een AGS-ROND Sachs. Na enkele jaren, en de nodige ervaringen rijker, overgestapt naar de 125cc klasse. Enkele jaren op Honda en Yamaha gereden.
Ook het fel begeerde roze (BE) papiertje in bezit gekregen zodat het bezoeken van de wedstrijden wel wat gemakkelijker werd. Het motorrijbewijs moest nog maar even wachten.

En toen (20 maart 1979) sloeg het noodlot toe
Inmiddels was ik een kleine vier jaar in dienst bij een Machinefabriek. Tijdens het uitoefenen van m'n werk, ik was toen werkzaam achter een kotterbank (metaalbewerkingmachine), werd mijn mouw gegrepen door deze machine met als gevolg een verbrijzeld polsgewricht. Op dat moment was amputatie van m'n linkerhand de enige optie (ik was en ben nog steeds rechts). Na een paar weken ziekenhuis, vervolgens een periode van enkele maanden revalidatie en spiertraining, was het zover dat er een (MIO-elektrische) onderarmprothese kon worden aangemeten. Vanaf dat moment krijg je weer een beetje het gevoel hoe het was voor het ongeval. Al snel weer even geprobeerd om op de crossmotor een paar rondjes te rijden. Het gevoel was goed maar je merkt dat de beperkingen te groot zijn om weer mee te draaien. Uiteindelijk alles (motor, onderdelen en kleding) maar de deur uit. Het is te pijnlijk om hier elke dag mee te worden geconfronteerd.

Hoe verder
Gelukkig waren bij dezelfde werkgever nog diverse mogelijkheden om weer in het arbeidsproces mee te draaien. Na de nodige omscholing en werk als elektrotechnisch engineer, de nodige jaren systeembeheer gedaan, commercie buitendienst en later projectbegeleiding. En dan te bedenken dat je indertijd al snel na het basisonderwijs moest kiezen wat je later wilde worden. Maar goed, even terug, ook het rijbewijs BE werd weer geldig met daarin opgenomen de beperking dat de auto moest zijn voorzien van een automatische transmissie. Niet veel later na het kunnen aantonen voor een delegatie van het CBR, GAK en een technisch adviseur dat je in staat was om te kunnen schakelen werd ook deze beperking weggenomen. Een automaat is best leuk maar schakelen heeft toch m'n voorkeur. Ook op het gebied van hobby's ga je weer iets zoeken. Op zich ben ik er niet vies van om af te zien en diep te gaan. Dit kan je heel goed kwijt in de loopsport met name de duurlopen. Ook de nodige ligfietsen gebouwd om naast woonwerk ook de nodige ritten door Nederland te rijden. Thans nog in het bezit van een gestroomlijnde driewieler (Alleweder voor de kenners). De gedachte om ooit nog eens legaal op een wegmotor te kunnen/mogen rijden is nooit bij me opgekomen totdat, en het is in eerdere stukken al vaker genoemd, het verhaal over de MMvG in de "Moto73" onder ogen kwam.

O
mmekeer
De eerste reactie was zoiets van, het zal je gebeuren, gehandicapt en toch weer kunnen rijden. Niet veel later, de oren waren gespitst, bij toeval weer een signaal van de MMvG opgevangen. Dit was de druppel ik wilde het weten. De telefoon gepakt en kreeg Rob Janssen te spreken. Uiteraard kon er geen uitspraak worden ontlokt maar het gesprek gaf wel veel vertrouwen. Er waren inmiddels al diverse (technische) oplossingen voor handen ter ondersteuning of vervanging van ontbrekende lichaamsfuncties. Er werd aangegeven om eerst maar eens op een zittingsdag te verschijnen om daar in het bijzijn van deskundigen een eerste beoordeling te ondergaan. Je kunt van mij aannemen dat ik de dagen heb geteld totdat de uitnodiging op de mat lag.

Eenhandsbediening rechts
Eenhandsbediening rechts

September 2001 was het dan zover. Voor de zitting nog even met Rob gesproken en hij begint al snel te grinniken. De spanning stijgt ten top. Uiteindelijk geeft Sander Bison (CBR) tijdens de zitting het verlossende woord. Het was mogelijk. In mijn geval moest er een aangepaste hand komen om de vergrendeling aan het stuur zo veilig mogelijk te maken. De overige aanpassingen maakten onderdeel uit van de motor. De koppeling zou naar rechts worden verplaatst en moest door de duim worden bediend evenals de bediening van licht en richtingaanwijzers wat ook rechts moest worden afgehandeld. Na de benodigde formaliteiten als eigen verklaring etc. stond ik weer buiten. De eerste stap was gezet.
Inmiddels was het zover dat de aangepaste hand gereed was (een kunstwerkje van Wilfred Mijnheer) en kon het feest beginnen.

Vlak voor kerst 2001 de eerste proeflessen ingepland bij Theo Koops. Stond ik net voor de deur wil hij de zaak afblazen omdat het (te) glad was. Dat was balen kom je helemaal uit Wieringerwerf (N-H) naar Assen en zou het niet door gaan. Theo heel Assen in het rond gereden of er misschien toch nog een plekje was waar veilig kon worden gereden. Uiteindelijk na de nodige diepgaande theoretische redevoeringen toch de eerste meters kunnen afleggen. Mede vanwege de beperkingen door gladheid voornamelijk bijzondere verrichtingen gedaan. Natuurlijk weet je dat je op een omgebouwde (les)motor zit maar toch is de eerste reactie om links de koppeling te bedienen. Maar links zat geen hand die kon koppelen. Toch moet ik zeggen dat al vrij snel een soort natuurlijk gevoel van bediening ontstaat. In het begin is het wel erg druk rechts aan het stuur. Probeer je maar eens voor te stellen wat je allemaal moet organiseren wanneer je op een bocht af komt en maar één hand tot je beschikking hebt. Gas minderen en de voorrem bedienen geen probleem, de koppeling met je duim bedienen gaat ook nog, maar wanneer je dan tot ontdekking komt dat je de richtingaanwijzer vergeten bent en ook nog op het verkeer moet letten, tja. Maar goed Theo had er vertrouwen dus door naar de volgende ronde.

Februari 2002, de tussentijdse beoordeling
Inmiddels had ik zelf een motor (Honda Transalp) aangeschaft en door Rob laten ombouwen. Eerst nog even een uurtje lessen om vervolgens onder toeziend oog van Sander Bison enkele bijzondere verrichtingen te tonen. Sander was tevreden en gaf goedkeuring om door te lessen naar het examen. In overleg met Theo besloten om een compacte rijopleiding te volgen zodat het reizen naar Assen wat beperkt kon blijven.

De worsteling naar de eindstreep
Uiteindelijk wordt 25 juli 2002 ingepland als datum van examen. De drie dagen hieraan voorafgaand worden ingepland om te lessen. Ik zal niet vertellen wat er allemaal door je heen gaat tijdens het lessen maar je wordt systematisch gesloopt. Heb je net het ene onder de knie (denk je) ga je verder met het volgende onderdeel. Het hield maar niet op. Af en toe had je het gevoel dat je met een voortgezette rijopleiding bezig was. Op de laatste dag begin je toch ernstig te twijfelen of je wel klaar bent voor het examen. Vervolgens nadert het uur U. Eerst nog even een uurtje vertrouwen opbouwen om vervolgens het examen in te gaan. En eindelijk komt daar dan het verlossende antwoord, GESLAAGD!

Veiligheid en ervaring
Sinds het behalen van m'n rijbewijs maak ik bijna dagelijks gebruik van de motor (woon-werk). De ervaring die je opdoet onder de verschillende weersomstandigheden, warm koud droog nat sneeuw ijzel wind (soms storm), is niet of nauwelijks op te doen tijdens een rijopleiding. Niet te onderschatten is het gevaar wat je als motorrijder loopt, soms heb je momenten dat je het gevaar aan ziet komen maar vaker nog doen zich onverwachte situaties voor. Meestal is het te wijten aan het minder zichtbaar zijn in het verkeer, je merkt dat je als motorrijder snel over het hoofd wordt gezien. Daarnaast ben je als deelnemer in en aan het verkeer erg kwetsbaar en dat is iets wat je je elk moment moet realiseren, althans zo ervaar ik dat. Toch weerhoud mij dat er niet van om op de motor te stappen want het is en blijft een prachtige hobby. Wanneer je een dag niet kunt motorrijden wordt je er bijna chagrijnig van.

N
og meer plezier
Ondertussen had m'n wederhelft (Ina) ook de stoute schoenen aangetrokken. Was in mei 2002 na een proefles ook met het motorvirus besmet geraakt en sinds november 2002 ook in het bezit van haar motorrijbewijs (en motor). Samen met onze twee kinderen rijden we regelmatig een rondje of gaan er een paar dagen op uit.
Ook ben ik weer regelmatig op een motorcross terrein te vinden omdat de jongste inmiddels ook deelneemt aan deze prachtige sport. Zo kan ik af en toe ook nog even een rondje rijden.

MMvG Toertocht
MMvG Toertocht

Inmiddels heb ik in het afgelopen jaar mee mogen rijden met de jaarlijkse motorrit welke wordt georganiseerd voor motormobiele gehandicapten. Dit initiatief is geboren bij Maarten Ogg, zelf ook gehandicapt en weer motormobiel. Afgelopen jaar was het alweer de 6e rit welke door Maarten in elkaar was gepuzzeld met een fantastische route door de Ardennen en het Eifelgebied. Ik hoop dat ik de volgende keer weer van de partij mag zijn.

Rest mij nog om iedereen te bedanken van de projectgroep MMvG met speciale dank aan Rob, Theo, Wilfred en Sander.

D ick Zwaan

** Vervolg op het praktijkverhaal “Weer dagelijks met de motor op pad . . .” (17-02-2006)

Inmiddels is het alweer enkele jaren geleden dat ik met behulp van het MMvG team aan het motorrijbewijs ben geholpen (25 juli 2002). Ik ben ze hier nog steeds erg dankbaar voor.
Ik heb er destijds voor gekozen om vooraf een motor aan te schaffen, deze om te laten bouwen en hiermee vervolgens te lessen en door naar het examen.
Omdat ik absoluut geen wegervaring had was het voor mij best lastig om te komen tot een juiste motorkeuze. Hierin heeft de heer Janssen (Rob voor de insiders) mij geadviseerd.

Enkele belangrijke punten:
- begin bij voorkeur niet met een (te) zware motor
- een buikschuiver is ivm het afsteunen met een armprothese ook minder aan te raden
- waar ga je de motor voornamelijk voor gebruiken
- en niet te vergeten, de motorfiets moet ook ombouwbaar zijn (niet te veel hightech elektronica)

Uiteindelijk werd het een Honda Transalp 650.
Deze motor is nog wel redelijk fors en misschien iets minder handig voor kortbenige mensen maar door de rechte zit en wendbaarheid een hele fijne motor. Is zeer geschikt voor het korte stuurwerk maar kan heel goed meekomen op de snelweg en doet ook heel goed dienst als pakezel (zijkoffers, topkoffer en twee personen).

Mijn voornaamste toepassing is het dagelijkse gebruik voor woon-werkverkeer onder vrijwel alle omstandigheden. Een uitzondering hierop was de sneeuwperiode in maart 2005. Deze motor is namelijk wat minder geschikt als sneeuwschuiver. Verder nog enkele ritjes in Nederland en natuurlijk niet te vergeten de inmiddels traditionele en jaarlijkse toerrit georganiseerd door Maarten Ogg. Alles bij elkaar goed voor zo’n 20.000km per jaar.

Buiten dat dit toch een wereldse motor is speel je wel eens met de gedachte, wat als je nu opnieuw voor de keuze zou staan om een motor te kiezen. Door de opgedane ervaring en vanwege een aantal gebruikstechnische aspecten zal de keuze wellicht anders kunnen zijn.
Eén niet onbelangrijk punt is de open kettingaandrijving naar het achterwiel. Met name in de winterperiode smeer je je werkelijk een ongeluk en vreet het ketting en tandwielen. Daarnaast biedt het beperkte ruitje en het overige plastic bij koud en onstuimig weer toch net iets te weinig bescherming.

Inmiddels na circa 3 jaar sturen dwaal je met diezelfde gedachten wel eens door de vakbladen of bezoek je uit nieuwsgierigheid wel eens een motorzaak.
Als alternatief voor een kettingaandrijving kun je denken aan een cardan- of eventueel een riemaandrijving. Wanneer je ook nog gaat kijken naar een wat betere bescherming tegen wind, water en koude is de spoeling wel erg dun. En nog steeds, het is al eerder genoemd, de fiets moet ook nog zijn om te bouwen.
Dus een fiets (niks ten nadele van BMW) met een super hightech bussysteem in de elektrische installatie zal daardoor vermoedelijk afvallen.

Steeds viel mij mede vanwege diverse testrapporten en verslagen een motor op.

Enkele aandachtspunten hiervan:
- cardanaandrijving
- redelijke bescherming (volle kuip)
- verstelbare ruit
- segment sport-tour
- gebruikt niet als te veel sap
- geschikt als pakezel
- en als je dan toch bezig bent mag er ook nog wel ABS op

Om al dat moois wat je hoort en leest te beoordelen en op waarde te schatten is een proefritje geen overbodige luxe. Maar ja, hierin zijn wij (MMvG ers) dubbel gehandicapt. Er is geen enkele leverancier die eventjes een motor voor je ombouwt. Vergeet het dus maar met die proefrit. Eigenlijk moet je het dus doen met de testverslagen, ervaringen en verhalen van gebruikers.Maar goed, uiteindelijk na overleg met Rob de knoop doorgehakt. Het is geworden een Yamaha FJR1300A (slik).

Voor het zover is dat je de eerste meters kunt rijden gaat er nog wel het nodige handel en geregel aan vooraf. Voor de aanpassing welke voor mij noodzakelijk is (eenhandig rechts) is het niet zo vanzelf sprekend dat dit door de dealer/leverancier wordt uitgevoerd. Men kent niet de juiste uitgangspunten. Uiteraard weer bij Rob aangeklopt. Ondanks alle drukte had hij er toch weer veel zin in. En werkelijk waar het is weer een kunstwerkje geworden. Waar Rob ook erg sterk in is dat alles er zo natuur getrouw uitziet dat een valide motorrijder het niet of nauwelijks opvalt dat je het op een aangepaste fiets doet (hihi).

Ondanks met veel plezier op de Transalp te hebben gereden is dit toch werkelijk het einde. Een heerlijke wendbare fiets, genoeg paarden tussen de wielen en bij slecht weer even op een knopje drukken en kruip je lekker achter de ruit. Als je het nog niet hebt begrepen, het werkt echt verslavend. Op het moment van schrijven alweer zo’n 7000km afgelegd...

Om dan toch nog maar even terug te komen op de ergste winterdagen is er nog een oud “pekelfietsje” bijgekomen. Deze motorfiets (Honda NX250 Dominator) zelf omgebouwd volgens de richtlijnen die voor mij gelden. Een lekker ding om mee te spelen en wanneer je het spoor niet kunt houden geen enkel probleem om eens een bermpje mee te pikken. Mocht het een keer fout gaan (liever niet) leg ik liever het Honda(tje) neer dan de Yamaha.

Tot zover het vervolg op het voorgaande praktijkverhaal en wens ik iedere (toekomstige) motorrijder veel en vooral veilige kilometers toe. Want één ding is zeker, ondanks regelmatig te rijden en “voldoende” ervaring wil niet zeggen dat je minder kwetsbaar bent.


Vriendelijk (motor)groet,

Dick Zwaan
Westwal 4
1771 JJ WIERINGERWERF
Tel. 0227 603372
E-mail dczwaan@hetnet.nl